สมุหทัย เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์นั้น พอรู้เหตุ แล้วก็ละเหตุนั้นเสีย อย่าแบก อย่าถือ อย่าเอาไปนอนคิดจนฝันละเมอ เกิดเรื่องราว หมดเรี่ยวแรง ที่จะต่อสู้ ฝันว่าได้ฆ่าตีกัน นั่นแหละ หมดแรง นั่นแหละ เพราะความทุกข์มันแบบคั้น ไปเป็นอารมณ์และผูกจิตฝันไป ขณะที่หลับก็ยังมีทุกข์อยู่ ท่านว่าให้ละเสีย ละความคิดอย่างนั้น ละจิตที่เป็นทุกข์ ถามว่า พูดง่าย แต่ทำยาก แล้วละอย่างไร? วิธีละคือ หาสิ่งที่เติมเต็มเสมอเท่ากับความทุกข์ที่คุ้นคิดติดอยู่ในใจ แล้วมันจะผลักกันออกไปจากใจ เมื่อสมาธิมันเกิดขึ้น ความวิตกหรือความกังวล ความกลัวนั้นไม่มี ความเสียดายมันไม่มี มันจะหายไปโดยอัตโนมัติของมันเอง สุดท้ายก็เหลืออยู่แต่ความสงบแห่งจิตใจ โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีระนนฺโท) จากธรรมบรรยายในโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ ครั้งที่ ๘๗ วันที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ สนใจดูเพิ่มเติมได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=52TTjkprQLo